{"id":1619,"date":"2024-08-17T14:13:09","date_gmt":"2024-08-17T14:13:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/?p=1619"},"modified":"2024-08-17T14:13:09","modified_gmt":"2024-08-17T14:13:09","slug":"yargitay-karari-uzman-gorusu-yargilama-konusu-dosyaya-etkisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/2024\/08\/17\/yargitay-karari-uzman-gorusu-yargilama-konusu-dosyaya-etkisi\/","title":{"rendered":"YARGITAY KARARI – UZMAN G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dc – Yarg\u0131lama Konusu Dosyaya Etkisi"},"content":{"rendered":"

Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu taraf\u0131ndan verilen 13.12.2022 tarih, 2020\/15-459 Esas ve 2022\/1735 Say\u0131l\u0131 Karar\u0131nda \u00f6zetle;<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

DAVA :<\/p>\n

    \n
  1. Taraflar aras\u0131ndaki \u201citiraz\u0131n iptali\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne ili\u015fkin karar daval\u0131 vekilinin temyizi \u00fczerine Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 15. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda bozulmu\u015f, Mahkemece \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na kar\u015f\u0131 direnilmi\u015ftir.<\/li>\n
  2. Direnme karar\u0131 daval\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/li>\n
  3. Hukuk Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gere\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc:<\/li>\n<\/ol>\n

    KARAR :<\/p>\n

      \n
    1. YARGILAMA S\u00dcREC\u0130<\/li>\n<\/ol>\n

      Davac\u0131 \u0130stemi:<\/p>\n

        \n
      1. Davac\u0131 vekili dava dilek\u00e7esinde; dava d\u0131\u015f\u0131 …Dekor \u0130n\u015faat Taahh\u00fct Tic. Ltd. \u015eti.\u2019nin Ankara \u0130li, Ke\u00e7i\u00f6ren \u0130l\u00e7esi, 2170 ada 9 nolu parselde bulunan Florapark Konutlar\u0131 in\u015faat\u0131n\u0131n yap\u0131m i\u015fini daval\u0131ya verdi\u011fini, daval\u0131n\u0131n da bu in\u015faat\u0131n kal\u0131p, demir ve beton d\u00f6k\u00fcm\u00fc i\u015f\u00e7ili\u011finin plan ve projeye uygun olarak yap\u0131lmas\u0131 i\u015fini 01.11.2007 tarihli s\u00f6zle\u015fme ile m\u00fcvekkiline verdi\u011fini, m\u00fcvekkilinin s\u00f6zle\u015fmede belirtilen i\u015fleri tamamlay\u0131p edimlerini ifa etmesine ra\u011fmen, daval\u0131n\u0131n yap\u0131lan i\u015flerin bedelini \u00f6demedi\u011fini, bunun \u00fczerine m\u00fcvekkili taraf\u0131ndan alaca\u011f\u0131n\u0131n tahsili amac\u0131yla daval\u0131 aleyhine Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda fazlaya ili\u015fkin haklar\u0131 sakl\u0131 tutularak 9.000TL\u2019lik k\u0131smi dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, yap\u0131lan yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda al\u0131nan bilirki\u015fi raporunda m\u00fcvekkilinin yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flere kar\u015f\u0131l\u0131k alaca\u011f\u0131n\u0131n 168.925,84TL belirlendi\u011fini, mahkemece taleple ba\u011fl\u0131 kal\u0131narak 9.000TL \u00fczerinden davan\u0131n kabul\u00fcne karar verildi\u011fini, verilen karar\u0131n Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan onanmak suretiyle kesinle\u015fti\u011fini, kabul edilen 9.000TL\u2019nin icra yoluyla daval\u0131dan tahsil edildi\u011fini, m\u00fcvekkilinin bakiye 159.925.84TL alaca\u011f\u0131 i\u00e7in daval\u0131 aleyhine Ankara 5. \u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn 2011\/18161 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda icra takibi ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, daval\u0131n\u0131n haks\u0131z olarak takibe itiraz etti\u011fini ileri s\u00fcrerek itiraz\u0131n iptali ile takibin devam\u0131na, %40 oran\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 olmamak \u00fczere icra ink\u00e2r tazminat\u0131n\u0131n daval\u0131dan tahsiline karar verilmesini talep etmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ol>\n

        Daval\u0131 Cevab\u0131:<\/p>\n

          \n
        1. Daval\u0131 vekili cevap dilek\u00e7esinde; dava d\u0131\u015f\u0131 …Dekor \u0130n\u015f. Taah. Tic. Ltd. \u015eti.\u2019nin Florapark Konutlar\u0131 in\u015faat\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131n\u0131 m\u00fcvekkiline devretti\u011fini, m\u00fcvekkilinin de in\u015faat\u0131n kal\u0131p \u00e7ak\u0131lmas\u0131, demir d\u00f6\u015fenmesi ve beton d\u00f6k\u00fclmesi i\u015finin i\u015f\u00e7ili\u011fini davac\u0131ya verdi\u011fini, ancak belediye taraf\u0131ndan …Dekor Tic. Ltd. \u015eti.\u2019ne verilen in\u015faat ruhsat\u0131n\u0131n iptal edilmesi ve proje de\u011fi\u015fikli\u011fine gidilmesi sonucunda m\u00fcvekkilinin dolay\u0131s\u0131yla davac\u0131n\u0131n i\u015fi b\u0131rakmak zorunda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, in\u015faat ruhsat\u0131n\u0131n iptalinden sonra as\u0131l y\u00fcklenici …Dekor Tic. Ltd. \u015eti.\u2019nin ruhsat\u0131n yenilenmesini ve t\u00fcnel kal\u0131p sistemi projesinin onaylanmas\u0131n\u0131 beklemeden kendi imk\u00e2nlar\u0131 ile beton d\u00f6kme i\u015fine devam etti\u011fini, davac\u0131n\u0131n Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda m\u00fcvekkili aleyhine a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava sonucunda mahkemece kabul\u00fcne karar verilen 9.000TL\u2019nin davac\u0131ya \u00f6dendi\u011fini, ancak karar\u0131n hen\u00fcz kesinle\u015fmedi\u011fini, davan\u0131n dayana\u011f\u0131 01.11.2007 tarihli s\u00f6zle\u015fmenin ge\u00e7erli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcvekkilinin davac\u0131 ile hi\u00e7bir s\u00f6zle\u015fme imzalamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, s\u00f6zle\u015fmedeki imzan\u0131n m\u00fcvekkiline ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012\/127 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda dava a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, taraflar aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00f6ncelikle davan\u0131n dayana\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fmedeki imzan\u0131n m\u00fcvekkiline ait olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespit edilmesini, m\u00fcvekkiline ait olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesi h\u00e2linde yap\u0131lan i\u015fin bedelinin rayi\u00e7 bedele g\u00f6re hesaplanmas\u0131 gerekti\u011fini, davac\u0131ya verilen i\u015fin temel beton a\u015famas\u0131nda ilgili belediye taraf\u0131ndan iptal edilerek sonland\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131n\u0131n temel beton a\u015famas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 kal\u0131p \u00e7akma, demir d\u00f6\u015feme ve beton d\u00f6kme i\u015finin yukar\u0131 katlara g\u00f6re i\u015f\u00e7ilik eme\u011finin daha az ve maliyetinin de daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu, m\u00fcvekkilinin t\u00fcm itirazlar\u0131na ra\u011fmen Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 davas\u0131nda al\u0131nan bilirki\u015fi raporunda temel i\u015f\u00e7ilikleri i\u00e7in \u00e7ok fahi\u015f olan birim fiyat \u00fczerinden hesaplama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, davac\u0131ya yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda 42.739TL \u00f6dendi\u011fini, davac\u0131n\u0131n alaca\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda al\u0131nan bilirki\u015fi raporuna g\u00f6re ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 icra takibine m\u00fcvekkilinin hakl\u0131 olarak itiraz etti\u011fini belirterek davan\u0131n reddini ve davac\u0131 aleyhine %40\u2019tan a\u015fa\u011f\u0131 olmamak \u00fczere k\u00f6t\u00fc niyet tazminat\u0131na h\u00fckmedilmesini savunmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ol>\n

          \u0130lk Derece Mahkemesinin Birinci Karar\u0131:<\/p>\n

            \n
          1. Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 25.02.2014 tarihli ve 2012\/56 E., 2014\/131 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; davac\u0131n\u0131n 01.11.2007 tarihli s\u00f6zle\u015fme konusu i\u015fleri tamamlamas\u0131na ra\u011fmen daval\u0131n\u0131n yap\u0131lan i\u015flerin bedelini \u00f6demedi\u011fi, davac\u0131 taraf\u0131n bu konuda daval\u0131 aleyhine Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 dosyada fazlaya ili\u015fkin haklar\u0131 sakl\u0131 kalmak kayd\u0131 ile 9.000TL \u00fczerinden k\u0131smi dava a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, mahkemece yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda davan\u0131n kabul\u00fcne karar verildi\u011fi, karar\u0131n Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan onanmak suretiyle kesinle\u015fti\u011fi, an\u0131lan davada yap\u0131lan yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda al\u0131nan bilirki\u015fi raporunda yap\u0131lan i\u015flerin bedelinin 168.925,84TL olarak tespit edildi\u011fi, buna g\u00f6re davac\u0131n\u0131n bakiye 159.925,84TL alaca\u011f\u0131n\u0131n bulundu\u011fu, daval\u0131n\u0131n taraflar aras\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilen 01.11.2007 tarihli s\u00f6zle\u015fmedeki imzan\u0131n kendisine ait olmad\u0131\u011f\u0131na, davac\u0131ya s\u00f6zle\u015fme konusu bir k\u0131s\u0131m i\u015fler i\u00e7in \u00f6deme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin savunmalar\u0131n\u0131n daha \u00f6nce Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 davas\u0131nda da ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve mahkemece bu savunmalara itibar edilmedi\u011fi, icra takibinin dayana\u011f\u0131 alaca\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve miktar\u0131 yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan davac\u0131n\u0131n icra ink\u00e2r tazminat\u0131 talep edemeyece\u011fi gerek\u00e7esiyle davan\u0131n kabul\u00fcne, itiraz\u0131n iptali ile takibin devam\u0131na, davac\u0131n\u0131n tazminat isteminin reddine karar verilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ol>\n

            \u00d6zel Dairenin Birinci Bozma Karar\u0131:<\/p>\n

              \n
            1. Mahkemenin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde daval\u0131 vekili temyiz isteminde bulunmu\u015ftur.<\/li>\n
            2. Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 15. Hukuk Dairesinin 21.04.2015 tarihli ve 2014\/3608 E., 2015\/2085 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile;<\/li>\n<\/ol>\n

              \u201c\u20261-Dosyadaki yaz\u0131lara, karar\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve \u00f6zellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamas\u0131na g\u00f6re daval\u0131 vekilinin a\u015fa\u011f\u0131daki bendin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan sair temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddi gerekmi\u015ftir.<\/p>\n

              2-Mahkemece, kesinle\u015fen Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009\/209 Esas say\u0131l\u0131 dava dosyas\u0131nda al\u0131nan rapora dayan\u0131larak bakiye alacak i\u00e7in yap\u0131lan itiraz\u0131n ipt\u00e2li istenmi\u015ftir. Mahkemece de ara\u015ft\u0131rma ve inceleme yap\u0131lmadan ve yeni bir rapor al\u0131nmadan k\u0131smi davada al\u0131nan bilirki\u015fi raporunda saptanan bakiye bedel \u00fczerinden ba\u015flat\u0131lan icra takibine y\u00f6nelik itiraz\u0131n ipt\u00e2line karar verilmi\u015ftir. Ne var ki, Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009\/209 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda mahkemece h\u00fckmedilen 9.000,00 TL alaca\u011fa ili\u015fkin 13.04.2010 tarihli karar daval\u0131lar taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015f, Dairemizin 26.10.2011 g\u00fcn ve 2010\/4719-2011\/6221 say\u0131l\u0131 karar\u0131yla onanm\u0131\u015fsa da, onama ilam\u0131nda “davada talep edilip h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nan miktara g\u00f6re” a\u00e7\u0131klamas\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bu durumda k\u0131sm\u00ee davada al\u0131nan bilirki\u015fi raporunun ve dolay\u0131s\u0131yla alacak tutar\u0131n\u0131n kesinle\u015fti\u011finden s\u00f6zedilemez. Nitekim Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu’nun 2007\/15-614 Esas ve 2007\/696 Karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda da ilk davada al\u0131nan bilirki\u015fi raporunun a\u00e7\u0131lan ek davada kesin delil olamayaca\u011f\u0131, ancak takdiri delil mahiyetinde oldu\u011fu vurgulanm\u0131\u015f, HGK karar\u0131nda “Bundan ayr\u0131, daha \u00f6nce a\u00e7\u0131lan k\u0131sm\u00ee davada al\u0131nan bilirki\u015fi raporu daha sonra a\u00e7\u0131lan ikinci davada h\u00e2kimi ba\u011flamaz. Zira bilirki\u015fi raporunun kesinlik kazanmas\u0131 ve kazan\u0131lm\u0131\u015f hak te\u015fkil etmesi verildi\u011fi ilk dava i\u00e7indir. Bilirki\u015fi raporu takdiri delillerden olup, k\u0131sm\u00ee davada alaca\u011f\u0131n dava edilen miktar kadar oldu\u011funun ispat edilmesi yeterlidir. A\u00e7\u0131lan ikinci davaya konu edilen alaca\u011f\u0131n miktar\u0131n\u0131n davac\u0131 taraf\u0131ndan kan\u0131tlanmas\u0131 gerekir. Bu nedenle ilk davada al\u0131nan bilirki\u015fi raporu bu davadaki alacak miktar\u0131n\u0131n da ispat\u0131 i\u00e7in yeterli say\u0131lamaz.” y\u00f6n\u00fcndeki g\u00f6r\u00fc\u015f benimsenerek, Dairemizin muhtelif kararlar\u0131nda da bu i\u00e7tihat do\u011frultusunda kararlar olu\u015fturulmu\u015ftur. Esas\u0131nda Dairemizin onama ilam\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde “davada talep edilen ve h\u00fckmedilen miktar” denilmek suretiyle sadece ilk davada a\u00e7\u0131lan miktar y\u00f6n\u00fcnden karar onanm\u0131\u015ft\u0131r. A\u00e7\u0131klanan bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda davac\u0131n\u0131n bakiye alaca\u011f\u0131n\u0131 da kan\u0131tlamas\u0131 gerekir. Bu nedenlerle, mahkemece yap\u0131lacak i\u015f, dava konusu alacakla ilgili olarak taraflar\u0131n t\u00fcm delillerinin toplanmas\u0131, HMK’n\u0131n 266 ve devam\u0131 maddelerinde \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u015fekilde yeniden bilirki\u015fi incelemesi yap\u0131lmas\u0131 ve daval\u0131n\u0131n Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u015fikayeti \u00fczerinde durularak ve taraflar\u0131n t\u00fcm itirazlar\u0131 da de\u011ferlendirilmek suretiyle sonucuna uygun karar verilmesinden ibarettir.<\/p>\n

              Bu hususlar \u00fczerinde durulmadan, eksik incelemeyle verilen karar usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fundan karar\u0131n bozulmas\u0131 uygun bulunmu\u015ftur\u2026\u201d gerek\u00e7esiyle karar bozulmu\u015ftur.<\/p>\n

              \u0130lk Derece Mahkemesinin \u0130kinci Karar\u0131:<\/p>\n

                \n
              1. Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.10.2016 tarihli ve 2015\/314 E., 2016\/449 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; bozma karar\u0131na uyularak, Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n 2013\/24269 soru\u015fturma nolu dosyas\u0131nda davac\u0131 … hakk\u0131nda kovu\u015fturmaya yer olmad\u0131\u011f\u0131na karar verildi\u011fi, mahallinde yap\u0131lan ke\u015fif sonucu bilirki\u015fi heyeti taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen ve h\u00fckme esas al\u0131nan 16.03.2016 tarihli as\u0131l ve 05.09.2016 tarihli ek rapor i\u00e7eri\u011finin, gelen dosya i\u00e7erikleri, taraflar\u0131n sundu\u011fu kay\u0131t ve belgeler ile bozma karar\u0131yla uyumlu oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne, daval\u0131n\u0131n icra takibine yapt\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n k\u0131smen iptali ile takibin 13.367,24TL as\u0131l alacak \u00fczerinden devam\u0131na, davac\u0131n\u0131n fazlaya ili\u015fkin istemi ile tazminat talebinin reddine karar verilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ol>\n

                \u00d6zel Dairenin \u0130kinci Bozma Karar\u0131:<\/p>\n

                  \n
                1. Mahkemenin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde davac\u0131 vekili temyiz isteminde bulunmu\u015ftur.<\/li>\n
                2. Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 15. Hukuk Dairesinin 22.11.2017 tarihli ve 2017\/1924 E., 2017\/4080 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile;<\/li>\n<\/ol>\n

                  \u201c\u20261-Dosyadaki yaz\u0131lara, mahkemece uyulan bozma karar\u0131 gere\u011fince inceleme yap\u0131larak h\u00fck\u00fcm verilmi\u015f olmas\u0131na, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamas\u0131na g\u00f6re; davac\u0131 vekilinin a\u015fa\u011f\u0131daki bendin kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan di\u011fer temyiz itirazlar\u0131n\u0131n reddi gerekmi\u015ftir.<\/p>\n

                  2-Davac\u0131 alt ta\u015feron vekili dava dilek\u00e7esinde, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015fi …Dekor \u0130n\u015faat Taahh\u00fct Ticaret Limited \u015eirketi taraf\u0131ndan in\u015fa edilmekte olan, Ankara Ke\u00e7i\u00f6ren 2170 ada 9 parsel say\u0131l\u0131 ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerindeki Florapark konutlar\u0131n\u0131n yap\u0131m i\u015fini daval\u0131n\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu in\u015faat\u0131n kal\u0131p, demir ve beton d\u00f6k\u00fcm i\u015f\u00e7ili\u011finin plan ve projeye uygun olarak yap\u0131lmas\u0131 i\u015fini de 01.11.2007 tarihli s\u00f6zle\u015fme ile davac\u0131ya verdi\u011fini, m\u00fcvekkilinin edimlerini yerine getirmesine kar\u015f\u0131n i\u015f bedelinin \u00f6denmemesi \u00fczerine Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009\/209 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda 9.000,00 TL \u00fczerinden a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 k\u0131sm\u00ee davada, yap\u0131lan yarg\u0131lama sonucunda alaca\u011f\u0131n\u0131n bilirki\u015fi raporu ile 168.925,84 TL olarak belirlendi\u011fini, Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan onanarak kesinle\u015fen kararda belirlenen, bakiye 159.925,84 TL alaca\u011f\u0131n\u0131n tahsili i\u00e7in de Ankara 5. \u0130cra M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc’n\u00fcn 2011\/18161 say\u0131l\u0131 dosyas\u0131 ile takip ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak daval\u0131n\u0131n takibe haks\u0131z itiraz etti\u011fini ileri s\u00fcrerek itiraz\u0131n ipt\u00e2li ile takibin devam\u0131na ve icra ink\u00e2r tazminat\u0131na h\u00fckmedilmesini istemi\u015ftir.<\/p>\n

                  Akdi ili\u015fkiyi kabul eden daval\u0131, in\u015faat\u0131n ruhsat\u0131n\u0131n Ke\u00e7i\u00f6ren Belediyesi taraf\u0131ndan ipt\u00e2l edilmesi sebebiyle i\u015fi b\u0131rakmak zorunda kald\u0131klar\u0131n\u0131, davac\u0131 taraf\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava sonucunda h\u00fckmolunan bedeli \u00f6dediklerini, buna kar\u015f\u0131n mahkemece verilen karar\u0131n hen\u00fcz kesinle\u015fmedi\u011fini, yap\u0131lan i\u015fler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 42.739,00 TL \u00f6deme yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, davan\u0131n reddine ve ink\u00e2r tazminat\u0131na h\u00fckmedilmesini istemi\u015ftir.<\/p>\n

                  Mahkemece verilen ilk kararda; Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009\/209 Esas say\u0131l\u0131 dava dosyas\u0131nda verilen karar\u0131n Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan onan\u0131p kesinle\u015fti\u011fi, bu dosyada i\u015f bedeli olarak belirlenip kesinle\u015fen 168.925,84 TL bakiye davac\u0131 alaca\u011f\u0131n\u0131n 9.000,00 TL’sinin dava edildi\u011fi gerek\u00e7esiyle, davan\u0131n kabul\u00fcne karar verilmi\u015f ise de, dairemizin onama il\u00e2m\u0131n\u0131n gerek\u00e7esinde “davada talep edilip h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nan miktara g\u00f6re” denilmek suretiyle sadece ilk davada a\u00e7\u0131lan miktar y\u00f6n\u00fcnden karar onand\u0131\u011fndan, davac\u0131n\u0131n kesinle\u015ftirilmeyen bakiye alaca\u011f\u0131n\u0131 da kan\u0131tlamas\u0131 gerekece\u011fi belirtilerek, HMK’n\u0131n 266 ve devam\u0131 maddeleri uyar\u0131nca, yeniden bilirki\u015fi incelemesi yap\u0131lmas\u0131 gere\u011fine i\u015faret edilerek karar bozulmu\u015ftur.<\/p>\n

                  Yerel mahkemece h\u00fckm\u00fcne uyulan bozma il\u00e2m\u0131ndan sonra al\u0131nan, 16.03.2016 tarihli bilirki\u015fi raporu ve 05.09.2016 tarihli ek rapor ile, davac\u0131n\u0131n Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009\/209 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davada, h\u00fckme esas al\u0131nan bilirki\u015fi raporu aras\u0131nda, \u00f6nemli oranda farklar bulunmaktad\u0131r. \u00c7eli\u015fkili raporlara g\u00f6re karar verilemez. HMK’n\u0131n 281\/3. maddesi gere\u011fince; yeniden olu\u015fturulacak konusunda uzman bilirki\u015fi kurulundan, farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 giderecek ve taraflar\u0131n itirazlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak bi\u00e7imde, davac\u0131n\u0131n bu ek davada isteyebilece\u011fi alacak miktar\u0131 konusunda, gerek\u00e7eli ve denetime elveri\u015fli rapor al\u0131n\u0131p sonucuna g\u00f6re bir karar verilmesi gerekir.<\/p>\n

                  Bozmaya uyulmakla di\u011fer taraf lehine usule ili\u015fkin kazan\u0131lm\u0131\u015f hak do\u011faca\u011f\u0131ndan, mahkemece bozma uyar\u0131nca i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. Mahkemece yap\u0131lan inceleme ve ara\u015ft\u0131rma h\u00fck\u00fcm vermeye elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131ndan karar\u0131n davac\u0131 yarar\u0131na bozulmas\u0131 gerekmi\u015ftir\u2026\u201d gerek\u00e7esiyle karar bozulmu\u015ftur.<\/p>\n

                  \u0130lk Derece Mahkemesinin \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Karar\u0131:<\/p>\n

                    \n
                  1. Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.12.2018 tarihli ve 2018\/9 E., 2018\/695 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; bozma karar\u0131na uyularak yeniden yap\u0131lan ke\u015fif sonucu bilirki\u015fi kurulu taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen 27.08.2018 havale tarihli as\u0131l rapor ile 26.10.2018 havale tarihli ek raporun gerek\u00e7eli ve bozma karar\u0131 ile uyumlu oldu\u011fu, takibe konu alaca\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve miktar\u0131n\u0131n yarg\u0131lama yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne, daval\u0131n\u0131n itiraz\u0131n\u0131n k\u0131smen iptali ile icra takibinin 117.357,08TL as\u0131l alacak \u00fczerinden devam\u0131na, davac\u0131n\u0131n fazlaya ili\u015fkin isteminin ve tazminat talebinin reddine karar verilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ol>\n

                    \u00d6zel Dairenin \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Bozma Karar\u0131:<\/p>\n

                      \n
                    1. Mahkemenin yukar\u0131da belirtilen karar\u0131na kar\u015f\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde daval\u0131 vekili temyiz isteminde bulunmu\u015ftur.<\/li>\n
                    2. Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 15. Hukuk Dairesinin 09.10.2019 tarihli ve 2019\/748 E., 2019\/3857 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile;<\/li>\n<\/ol>\n

                      \u201c\u20261086 say\u0131l\u0131 HUMK’n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte oldu\u011fu d\u00f6nemde \u00e7\u0131kar\u0131lan 09.05.1960 tarih, 1960\/21 Esas, 1960\/9 Karar say\u0131l\u0131 Yarg\u0131tay \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Karar\u0131’nda; Yarg\u0131tay bozma karar\u0131na uyulmakla orada belirtilen bi\u00e7imde i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 yolunda lehine bozma yap\u0131lan taraf yarar\u0131na usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak, ayn\u0131 do\u011frultuda i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 yolunda yerel mahkeme i\u00e7in de zorunluluk do\u011faca\u011f\u0131, usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hakka ili\u015fkin a\u00e7\u0131k kanun h\u00fckm\u00fc olmasa da temyiz sonucu verilecek bozma karar\u0131n\u0131n hakka ve usule uygun karar verilmesini sa\u011flamaktan ibaret olan amac\u0131 ve muhakeme usul\u00fcn\u00fcn hakka varma ve hakk\u0131 bulma maksad\u0131yla kabul edilmi\u015f olmas\u0131 yan\u0131nda hukuki alanda istikrar amac\u0131yla kabul edilmi\u015f bulunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak m\u00fcessesesi usul hukukunun dayand\u0131\u011f\u0131 ana esaslardan olup kamu d\u00fczeniyle de ilgili oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. 6100 say\u0131l\u0131 HMK’da da usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hakka ili\u015fkin a\u00e7\u0131k bir d\u00fczenleme bulunmamakta ise de bu ilkenin uygulanma gereklili\u011fi HMK h\u00fck\u00fcmleri kar\u015f\u0131s\u0131nda da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. Yarg\u0131tay’\u0131n bozma karar\u0131na uyan mahkeme, bozma karar\u0131 uyar\u0131nca i\u015flem yapmak ve h\u00fck\u00fcm vermek zorundad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, mahkemenin bozma karar\u0131na uymas\u0131 ile, bozma karar\u0131 lehine olan taraf yarar\u0131na bir usul\u00fc m\u00fcktesep hak do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n

                      Yarg\u0131sal ve bilimsel i\u00e7tihatlarda \u201cusul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak\u201d ya da \u201cusul\u00ee m\u00fcktesep hak\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bu ilke Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu’nun 10.02.1998 tarih, 1987\/2-520 Esas, 1988\/89 Karar say\u0131l\u0131 ilam\u0131nda \u201cMahkemenin bozma karar\u0131na uymas\u0131yla meydana gelen bozma gere\u011fince i\u015flem yapma ve h\u00fck\u00fcm verme durumu, taraflardan birisinin lehine ve di\u011feri aleyhine h\u00fck\u00fcm verme neticesini do\u011furacak bir durumdur ve buna usuli kazan\u0131lm\u0131\u015f hak denilmektedir…\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanmaktad\u0131r.<\/p>\n

                      Bu anlat\u0131mlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olay incelendi\u011finde; mahkemece bozmaya uyulmu\u015f ise de, bozma gereklerinin yerine getirildi\u011finden s\u00f6z edilemez. Dairemizin h\u00fckm\u00fcne uyulan bozma ilam\u0131nda; \u201cYerel mahkemece h\u00fckm\u00fcne uyulan bozma ilam\u0131ndan sonra al\u0131nan, 16.03.2016 tarihli bilirki\u015fi raporu ve 05.09.2016 tarihli ek rapor ile, davac\u0131n\u0131n Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2009\/209 Esas say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davada, h\u00fckme esas al\u0131nan bilirki\u015fi raporu aras\u0131nda, \u00f6nemli oranda farklar bulunmaktad\u0131r. \u00c7eli\u015fkili raporlara g\u00f6re karar verilemez. HMK’n\u0131n 281\/3. maddesi gere\u011fince; yeniden olu\u015fturulacak konusunda uzman bilirki\u015fi kurulundan, farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 giderecek ve taraflar\u0131n itirazlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak bi\u00e7imde, davac\u0131n\u0131n bu ek davada isteyebilece\u011fi alacak miktar\u0131 konusunda, gerek\u00e7eli ve denetime elveri\u015fli rapor al\u0131n\u0131p sonucuna g\u00f6re bir karar verilmesi gerekir.<\/p>\n

                      Bozmaya uyulmakla di\u011fer taraf lehine usule ili\u015fkin kazan\u0131lm\u0131\u015f hak do\u011faca\u011f\u0131ndan, mahkemece bozma uyar\u0131nca i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 zorunlulu\u011fu bulunmaktad\u0131r. Mahkemece yap\u0131lan inceleme ve ara\u015ft\u0131rma h\u00fck\u00fcm vermeye elveri\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131ndan karar\u0131n davac\u0131 yarar\u0131na bozulmas\u0131 gerekmi\u015ftir…\u201d gerek\u00e7esi ile bozma yap\u0131lm\u0131\u015f ancak h\u00fckm\u00fcne uyulan bozma ilam\u0131na ra\u011fmen bozma gerekleri yerine getirilmemi\u015ftir. Al\u0131nan raporlar\u0131n \u00e7eli\u015fkili oldu\u011fu belirtilmesine ra\u011fmen \u00e7eli\u015fki giderilmedi\u011fi gibi 18.12.2009 tarihli raporda g\u00f6rev alan bilirki\u015fi E. Ar\u0131c\u0131’n\u0131n bozma sonras\u0131 d\u00fczenlenen 25.07.2018 tarihli raporda da g\u00f6rev alm\u0131\u015f olmas\u0131 usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 olmu\u015ftur. Nitekim al\u0131nan rapor \u00e7eli\u015fkinin giderilmesi bir yana ayn\u0131 raporun tekrar\u0131 niteli\u011findedir.<\/p>\n

                      \u00d6te yandan al\u0131nan bilirki\u015fi raporuna daval\u0131 vekili esasl\u0131 itirazlarda bulunmu\u015f ve bu itirazlar\u0131na 6100 say\u0131l\u0131 HMK’n\u0131n 293. maddesi gere\u011fince al\u0131nan uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc dayanak olarak eklemi\u015ftir.<\/p>\n

                      Bilindi\u011fi \u00fczere 6100 say\u0131l\u0131 HMK’n\u0131n 293. maddesinde d\u00fczenlenen uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, taraflar\u0131n uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ayd\u0131nlanabilmesi, anla\u015f\u0131labilmesi ve iddia ve savunmalar\u0131n ispat\u0131 i\u00e7eren kendisinin belirledi\u011fi \u00f6zel ve teknik bilirki\u015fiden bir konuda bilgi almas\u0131 olarak d\u00fczenlenmi\u015f olup, uygulamada \u00f6zel bilirki\u015fi ad\u0131 da verilmektedir. Taraflar kendi menfaatlerini koruyabilmek ve al\u0131nan bilirki\u015fi raporundan tatmin olmamalar\u0131 halinde olay\u0131n tam olarak ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve do\u011fru ve adil karar\u0131n verilmesi i\u00e7in uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131p mahkemeye ibraz edebilecektir. Mahkeme \u00f6zellikle \u00f6zel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda, taraf\u0131n sundu\u011fu uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn dava konusuyla ilgili olmas\u0131 halinde mutlaka dikkate almak ve de\u011ferlendirmek zorundad\u0131r. Bu anlamda al\u0131nan bilirki\u015fi raporuna, taraflardan biri, uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayanmak suretiyle itiraz etmi\u015f ve bu itirazlar mahkeme taraf\u0131ndan hi\u00e7 de\u011ferlendirmeye al\u0131nmam\u0131\u015f ve itirazlar gerek\u00e7eli bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f ise uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayanan taraf\u0131n 6100 say\u0131l\u0131 HMK’n\u0131n 27. Anayasa’n\u0131n 36. ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi’nin 6. maddesinde d\u00fczenlenen adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n en \u00f6nemli unsuru olan hukuki dinlenme hakk\u0131n\u0131 ihlal etmi\u015f olabilecektir.<\/p>\n

                      Dosyaya ibraz edilen uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde bilirki\u015fi raporu ile tespit edilen g\u00f6r\u00fc\u015flerinin aksine tespit ve g\u00f6r\u00fc\u015fler ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olup, bilirki\u015fi raporu ile uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ciddi \u015fekilde \u00e7eli\u015fkiler i\u00e7ermektedir. Al\u0131nan bilirki\u015fi raporu ile uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin giderilmesi amac\u0131yla dosyan\u0131n yeni bir bilirki\u015fi heyetine tevdii edilmesi yerine yetersiz ve esasl\u0131 itiraza u\u011frayan rapora dayan\u0131larak uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc kararda gerek\u00e7eli olarak de\u011ferlendirilip tart\u0131\u015f\u0131lmadan karar verilmi\u015f olmas\u0131 do\u011fru olmam\u0131\u015f, bozmay\u0131 gerektirmi\u015ftir.<\/p>\n

                      O halde mahkemece yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015f; h\u00fckm\u00fcne uyulan bozma ilam\u0131n\u0131n gereklerinin yerine getirilerek 6100 say\u0131l\u0131 HMK’n\u0131n 266 ve devam\u0131 madde h\u00fck\u00fcmlerine uygun olarak se\u00e7ilecek konusunda uzman bilirki\u015filer kurulu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla mahkemenin ve Yarg\u0131tay’\u0131n denetimine elveri\u015fli, bozma ilam\u0131nda belirtilen hususlar yerine getirilerek, uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn de de\u011ferlendirilip tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rapor al\u0131n\u0131p, taraf iddia ve savunmalar\u0131 \u00fczerinde durularak, al\u0131nacak rapora itiraz edilmesi halinde bu itirazlar\u0131 kar\u015f\u0131layacak ek rapor al\u0131nmak suretiyle olu\u015facak kanaate g\u00f6re h\u00fck\u00fcm kurmaktan ibaret olmal\u0131d\u0131r\u2026\u201d gerek\u00e7esiyle karar bozulmu\u015ftur.<\/p>\n

                      Direnme Karar\u0131:<\/p>\n

                        \n
                      1. Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.02.2020 tarihli ve 2019\/463 E., 2020\/20 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile; mahkemece mahallinde iki kez, Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda da bir kez olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 kere ke\u015fif ve bilirki\u015fi incelemesi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131, taraflar aras\u0131nda imzalanan 01.11.2007 tarihli s\u00f6zle\u015fme konusu in\u015faat\u0131n y\u00fcklenicisinin ve ta\u015feronlar\u0131n\u0131n birka\u00e7 kez de\u011fi\u015fti\u011fi, s\u00f6zle\u015fmede davac\u0131n\u0131n in\u015faat\u0131 hangi seviyede ald\u0131\u011f\u0131, ne kadar imalat yapt\u0131\u011f\u0131 ve hangi a\u015famada b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin herhangi bir tespit bulunmad\u0131\u011f\u0131, bu konuda davac\u0131n\u0131n daha \u00f6nce daval\u0131 aleyhine Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E., 2010\/146 K. say\u0131l\u0131 dosyada a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 dava sonucu verilen karar\u0131n Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan onanmak suretiyle kesinle\u015fti\u011fi, daval\u0131n\u0131n s\u00f6zle\u015fmedeki imzaya itiraz etmesi ve bununla ilgili Ankara Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u015fik\u00e2yette bulunmas\u0131 ve sair yollara ba\u015fvurmas\u0131 nedeniyle yarg\u0131lama s\u00fcrecinin uzad\u0131\u011f\u0131, mahkemece 27.08.2018 havale tarihli as\u0131l ve 26.10.2018 havale tarihli ek raporun al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bilirki\u015fi kurulunda g\u00f6revli E. Ar\u0131c\u0131\u2019n\u0131n ayn\u0131 zamanda Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda al\u0131nan raporu haz\u0131rlayan bilirki\u015fi heyetinde g\u00f6rev almas\u0131n\u0131n usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, zira ad\u0131 ge\u00e7en bilirki\u015finin mimar oldu\u011fu ve dava konusu ta\u015f\u0131nmaz \u00fczerindeki yap\u0131n\u0131n mimari projesine ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti i\u00e7in bilirki\u015fi kuruluna d\u00e2hil edildi\u011fi, davac\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 imalatlar\u0131n niteli\u011fi ve parasal de\u011ferine y\u00f6nelik hesaplama yapmad\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131ca bilirki\u015fi kurulunun \u00fc\u00e7 ki\u015fiden olu\u015ftu\u011fu ve E. Ar\u0131c\u0131\u2019n\u0131n farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f bildirmesinin raporun sonucuna etkili olmayaca\u011f\u0131, HMK.\u2019n\u0131n 293. maddesi gere\u011fince mahkemenin uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile ba\u011fl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bilirki\u015fi kurulundan 27.08.2018 havale tarihli as\u0131l rapor ile 26.10.2018 havale tarihli ek raporun al\u0131nmas\u0131ndan sonra, dosyan\u0131n karar a\u015famas\u0131na gelmesinden \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce (alt\u0131 g\u00fcn \u00f6nce) dosyaya sunuldu\u011fu, mahkemenin daval\u0131 vekilince sunulan uzman m\u00fctalaas\u0131 gere\u011fince ayr\u0131ca bir de\u011ferlendirme yapmas\u0131n\u0131n, mahallinde tekrar ke\u015fif yapmas\u0131n\u0131n veya bilirki\u015fi kurulundan yeniden rapor almas\u0131n\u0131n olanakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, b\u00f6yle bir uygulaman\u0131n HMK\u2019n\u0131n 30. maddesine ayk\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131, uzman m\u00fctalaas\u0131n\u0131n sonucunda davac\u0131 taraf\u0131n daval\u0131dan alaca\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131, aksine daval\u0131n\u0131n davac\u0131ya fazladan 30.307,94TL \u00f6deme yapt\u0131\u011f\u0131na dair tespitin a\u00e7\u0131k\u00e7a Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan onanmak suretiyle kesinle\u015fen Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E., 2010\/146 K. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131na, mahkemece mahallinde yap\u0131lan ke\u015fif sonucu al\u0131nan bilirki\u015fi kurulu raporlar\u0131na, Yarg\u0131tay bozma kararlar\u0131 ve davac\u0131 lehine olu\u015fan usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f haklara ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu, mahkemece daha \u00f6nce verilen 18.12.2018 tarihli, 2018\/9 E., 2018\/695 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131n hukuken yerinde oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle direnme karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ol>\n

                        Direnme Karar\u0131n\u0131n Temyizi:<\/p>\n

                          \n
                        1. Direnme karar\u0131 s\u00fcresi i\u00e7inde daval\u0131 vekili taraf\u0131ndan temyiz edilmi\u015ftir.<\/li>\n
                        2. UYU\u015eMAZLIK<\/li>\n
                        3. Direnme yolu ile Hukuk Genel Kurulu \u00f6n\u00fcne gelen uyu\u015fmazl\u0131k; davac\u0131 ta\u015feron taraf\u0131ndan bakiye i\u015f bedeli alaca\u011f\u0131n\u0131n tahsili i\u00e7in ba\u015flat\u0131lan icra takibine itiraz\u0131n iptali istemiyle a\u00e7\u0131lan eldeki davada;<\/li>\n<\/ol>\n

                          1) Mahkemece \u00d6zel Dairenin 22.11.2017 tarihli ikinci bozma karar\u0131na uyulmakla bozma karar\u0131 lehine olan davac\u0131 yarar\u0131na usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131; h\u00fckm\u00fcne uyulan 22.11.2017 tarihli bozma karar\u0131 gereklerinin yerine getirilip getirilmedi\u011fi ve al\u0131nan bilirki\u015fi raporlar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerin giderilip giderilmedi\u011fi;<\/p>\n

                          2) Davac\u0131n\u0131n daval\u0131 aleyhine daha \u00f6nce Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davada yap\u0131lan yarg\u0131lama a\u015famas\u0131nda al\u0131nan 18.12.2009 tarihli as\u0131l rapor ile 03.03.2010 tarihli ek raporu d\u00fczenleyen mimar bilirki\u015fi E. Ar\u0131c\u0131\u2019n\u0131n, eldeki davada mahkemece uyulan bozma karar\u0131 gere\u011fince 10.05.2018 tarihinde yap\u0131lan ke\u015fif sonucu al\u0131nan 25.07.2018 tarihli (27.08.2018 havale tarihli) as\u0131l rapor ile 25.10.2018 tarihli (26.10.2018 havale tarihli) ek raporu haz\u0131rlayan bilirki\u015fi kurulunda g\u00f6rev alm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131,<\/p>\n

                          3) Mahkemece 25.07.2018 tarihli (27.08.2018 havale tarihli) as\u0131l rapor ve 25.10.2018 tarihli (26.10.2018 havale tarihli) ek raporun al\u0131nmas\u0131ndan sonra daval\u0131 y\u00fcklenici vekilinin raporlara kar\u015f\u0131 teknik itirazlar\u0131n\u0131 bildirdi\u011fi dilek\u00e7esinin ekinde dosyaya sundu\u011fu 12.12.2018 tarihli uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ayr\u0131ca de\u011ferlendirilmesinin gerekip gerekmedi\u011fi, h\u00fckme esas al\u0131nan bilirki\u015fi raporu ile uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131n giderilmesi amac\u0131yla yeniden olu\u015fturulacak bilirki\u015fi kurulundan daval\u0131 taraf\u0131ndan dosyaya sunulan uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn de de\u011ferlendirilip tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yeni bir rapor al\u0131nmas\u0131n\u0131n, al\u0131nacak rapora itiraz edilmesi h\u00e2linde de itirazlar\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde ek rapor al\u0131nmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn ve gerekli olup olmad\u0131\u011f\u0131, bu uygulaman\u0131n 6100 say\u0131l\u0131 Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun (HMK) 30. maddesinde d\u00fczenlenen usul ekonomisi ilkesine ayk\u0131r\u0131 olup olmayaca\u011f\u0131 ve yarg\u0131lamay\u0131 s\u00fcr\u00fcncemede b\u0131rak\u0131p b\u0131rakmayaca\u011f\u0131 noktalar\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n

                          III. GEREK\u00c7E<\/p>\n

                            \n
                          1. Yukar\u0131da \u00fc\u00e7 bent h\u00e2linde a\u00e7\u0131klanan uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in konu ile ilgili kavram ve yasal d\u00fczenlemelerin irdelenmesi gereklidir.<\/li>\n
                          2. Hukuk\u00ee i\u015flemden do\u011fan bor\u00e7 ili\u015fkilerinin ba\u015fl\u0131ca kayna\u011f\u0131 s\u00f6zle\u015fmedir. Her s\u00f6zle\u015fme, taraflar aras\u0131nda bir hukuk\u00ee ili\u015fki meydana getirir, bu ili\u015fkiye \u201cs\u00f6zle\u015fmeye dayal\u0131=akd\u00ee ili\u015fki\u201d denir. Doktrin ve uygulamada s\u00f6zle\u015fme yerine \u201cakit\u201d, \u201cmukavele\u201d veya \u201cba\u011f\u0131t\u201d kelimeleri de kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/li>\n
                          3. S\u00f6zle\u015fme; hukuk\u00ee bir sonu\u00e7 do\u011furmak \u00fczere, iki veya daha ziyade ki\u015finin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ve birbirine uygun irade beyanlar\u0131n\u0131n uyu\u015fmas\u0131n\u0131 ifade eder. Bor\u00e7 do\u011furan s\u00f6zle\u015fmelerden birisi de tam iki tarafa bor\u00e7 y\u00fckleyen eser s\u00f6zle\u015fmesidir.<\/li>\n
                          4. Eser s\u00f6zle\u015fmesi, s\u00f6zle\u015fmenin imzaland\u0131\u011f\u0131 ve davan\u0131n a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarih ile uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 tarihte y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan ve somut olayda uygulanmas\u0131 gereken m\u00fclga 818 say\u0131l\u0131 Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun (BK) 355. maddesinde \u201cistisna akdi\u201d olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olup, \u201c\u0130stisna bir akittir ki onunla bir taraf (m\u00fcteahhit), di\u011fer taraf\u0131n (i\u015f sahibi) verme\u011fi taahh\u00fct eyledi\u011fi semen mukabilinde bir \u015fey imalini iltizam eder\u201d \u015feklinde ifade edilmi\u015f; 01.07.2012 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6098 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Bor\u00e7lar Kanunu\u2019nun (TBK) 470. maddesinde de, \u201cEser s\u00f6zle\u015fmesi, y\u00fcklenicinin bir eser meydana getirmeyi, i\u015f sahibinin de bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir bedel \u00f6demeyi \u00fcstlendi\u011fi s\u00f6zle\u015fmedir\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
                          5. Eser s\u00f6zle\u015fmesi iki tarafa kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bor\u00e7 y\u00fckleyen bir t\u00fcr i\u015f g\u00f6rme s\u00f6zle\u015fmesi olup, \u201ceser\u201d ve \u201cbedel\u201d olmak \u00fczere iki temel unsuru bulunmaktad\u0131r. Bu s\u00f6zle\u015fmelerde y\u00fcklenici, i\u015f sahibine kar\u015f\u0131 y\u00fcklendi\u011fi \u00f6zen borcu nedeniyle eseri yasa ve s\u00f6zle\u015fme h\u00fck\u00fcmlerine, fen, teknik ve sanat kurallar\u0131na uygun olarak yaparak ve zaman\u0131nda tamamlayarak i\u015f sahibine teslim etmekle; i\u015f sahibi de bu \u00e7al\u0131\u015fma kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ivaz \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.<\/li>\n
                          6. T\u00fcrk Hukuk L\u00fbgat\u0131nda da \u201ceser s\u00f6zle\u015fmesi\u201d k\u0131saca \u201cY\u00fcklenicinin bir eser meydana getirmeyi, i\u015f sahibinin de bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bir bedel \u00f6demeyi \u00fcstlendi\u011fi s\u00f6zle\u015fmedir\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r (T\u00fcrk Hukuk L\u00fbgat\u0131, T\u00fcrk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 353).<\/li>\n
                          7. \u00d6te yandan bilirki\u015fi incelemesi ve bilirki\u015fiden rapor al\u0131nmas\u0131 konusuna da de\u011finmekte fayda vard\u0131r.<\/li>\n
                          8. Bilirki\u015fi raporu; bilirki\u015finin, hukuk\u00ee de\u011ferlendirmeleri i\u00e7ermeyecek \u015fekilde davan\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesinde gereken teknik konulardaki a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren mahkemeye sundu\u011fu metindir. Bilirki\u015fi raporu, mahkemenin uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6zerken kulland\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlardan biri olup yarg\u0131\u00e7, bilirki\u015finin oy ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00f6teki kan\u0131tlarla birlikte serbest\u00e7e de\u011ferlendirir (T\u00fcrk Hukuk L\u00fbgat\u0131, T\u00fcrk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 164).<\/li>\n
                          9. Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun 266\/1. maddesinde bilirki\u015fiye ba\u015fvurulmas\u0131n\u0131 gerektiren h\u00e2ller;<\/li>\n<\/ol>\n

                            \u201cMahkeme, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc hukuk d\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6zel veya teknik bilgiyi gerektiren h\u00e2llerde, taraflardan birinin talebi \u00fczerine yahut kendili\u011finden, bilirki\u015finin oy ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131na karar verir. Ancak genel bilgi veya tecr\u00fcbeyle ya da h\u00e2kimlik mesle\u011finin gerektirdi\u011fi hukuk\u00ee bilgiyle \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi m\u00fcmk\u00fcn olan konularda bilirki\u015fiye ba\u015fvurulamaz. Hukuk \u00f6\u011frenimi g\u00f6rm\u00fc\u015f ki\u015filer, hukuk alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ayr\u0131 bir uzmanl\u0131\u011fa sahip oldu\u011funu belgelendirmedik\u00e7e, bilirki\u015fi olarak g\u00f6revlendirilemez\u201d \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n

                              \n
                            1. Ayn\u0131 Kanun\u2019un 281. maddesinde;<\/li>\n<\/ol>\n

                              \u201c(1) Taraflar, bilirki\u015fi raporunun, kendilerine tebli\u011fi tarihinden itibaren iki hafta i\u00e7inde, raporda eksik g\u00f6rd\u00fckleri hususlar\u0131n, bilirki\u015fiye tamamlatt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131; belirsizlik g\u00f6steren hususlar hakk\u0131nda ise bilirki\u015finin a\u00e7\u0131klama yapmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 veya yeni bilirki\u015fi atanmas\u0131n\u0131 mahkemeden talep edebilirler.<\/p>\n

                              (2) Mahkeme, bilirki\u015fi raporundaki eksiklik yahut belirsizli\u011fin tamamlanmas\u0131 veya a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in, bilirki\u015fiden, yeni sorular d\u00fczenlemek suretiyle ek rapor alabilece\u011fi gibi, tayin edece\u011fi duru\u015fmada, s\u00f6zl\u00fc olarak a\u00e7\u0131klamalarda bulunmas\u0131n\u0131 da kendili\u011finden isteyebilir.<\/p>\n

                              (3) Mahkeme, ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in gerekli g\u00f6r\u00fcrse, yeni g\u00f6revlendirece\u011fi bilirki\u015fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, tekrar inceleme de yapt\u0131rabilir\u201d h\u00fckm\u00fcne yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n

                                \n
                              1. 24.11.2016 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 6754 say\u0131l\u0131 Bilirki\u015filik Kanunu\u2019nun 3. maddesinde de;<\/li>\n<\/ol>\n

                                \u201c(1) Bilirki\u015fi, g\u00f6revini d\u00fcr\u00fcstl\u00fck kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ba\u011f\u0131ms\u0131z, tarafs\u0131z ve objektif olarak yerine getirir.<\/p>\n

                                (2) Bilirki\u015fi, raporunda \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc uzmanl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar d\u0131\u015f\u0131nda a\u00e7\u0131klama yapamaz; hukuk\u00ee nitelendirme ve de\u011ferlendirmelerde bulunamaz.<\/p>\n

                                (3) Genel bilgi veya tecr\u00fcbeyle ya da h\u00e2kimlik mesle\u011finin gerektirdi\u011fi hukuk\u00ee bilgiyle \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi m\u00fcmk\u00fcn olan konularda bilirki\u015fiye ba\u015fvurulamaz.<\/p>\n

                                (4) Bilirki\u015fi, kendisine tevdi olunan g\u00f6revi bizzat yerine getirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olup, g\u00f6revinin icras\u0131n\u0131 k\u0131smen yahut tamamen ba\u015fka bir kimseye devredemez.<\/p>\n

                                (5) Bilirki\u015fi, g\u00f6revi sebebiyle kendisine tevdi edilen bilgi ve belgelerin veya \u00f6\u011frendi\u011fi s\u0131rlar\u0131n gizlili\u011fini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck, bilirki\u015filik g\u00f6revi sona erdikten sonra da devam eder.<\/p>\n

                                (6) \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fc uzmanl\u0131\u011f\u0131, \u00f6zel veya teknik bilgiyi gerektiren sorun a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmeden ve inceleme yapt\u0131r\u0131lacak konunun kapsam\u0131 ile s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmeden bilirki\u015fi g\u00f6revlendirilemez.<\/p>\n

                                (7) Ayn\u0131 konuda bir kez rapor al\u0131nmas\u0131 esast\u0131r; ancak rapordaki eksiklik veya belirsizli\u011fin giderilmesi i\u00e7in ek rapor istenebilir.<\/p>\n

                                (8) Ulusal Yarg\u0131 A\u011f\u0131 Bili\u015fim Sistemi ile bu Sisteme entegre bili\u015fim sistemleri veya yaz\u0131l\u0131mlar vas\u0131tas\u0131yla ula\u015f\u0131labilen bilgiler veya \u00e7\u00f6z\u00fclebilen sorunlar i\u00e7in bilirki\u015fiye ba\u015fvurulamaz\u201d denilmektedir.<\/p>\n

                                  \n
                                1. An\u0131lan d\u00fczenlemeler gere\u011fince mahkeme \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc hukuk d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zel veya teknik bilgiyi gerektiren h\u00e2llerde, taraflardan birinin talebi \u00fczerine yahut kendili\u011finden (re\u2019sen) bilirki\u015finin oy ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131na karar verebilir.<\/li>\n
                                2. \u015eu h\u00e2lde, bilirki\u015fi raporlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclen eksiklik ya da belirsizli\u011fin tamamlanmas\u0131 veya a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 g\u00f6revi mahkemeye ait olup, mahkemece raporu veren bilirki\u015filerden HMK\u2019n\u0131n 281\/2. maddesine g\u00f6re ek rapor al\u0131nabilece\u011fi gibi, HMK\u2019n\u0131n 281\/3. maddesi uyar\u0131nca yeni bir bilirki\u015fi kurulu olu\u015fturulup, tekrar inceleme yapt\u0131r\u0131larak rapor da al\u0131nabilir.<\/li>\n
                                3. Bilirki\u015fi de raporunu, mahkemece taraflar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri de al\u0131narak belirlenmi\u015f olan s\u0131n\u0131rlar d\u00e2hilinde, t\u00fcm\u00fcyle maddi vak\u0131alara hasretmeli; kendisine y\u00f6neltilen somut sorular\u0131, tek tek y\u00f6neltili\u015f s\u0131ras\u0131na g\u00f6re bilimsel dayanaklar\u0131n\u0131 da a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r bir bi\u00e7imde g\u00f6stermek suretiyle, doyurucu ve ikna edici bir tarzda, \u00f6zl\u00fc ve yal\u0131n bir dille, teferruata bo\u011fmadan, \u00f6zel ve teknik bilgi ba\u011flam\u0131nda uzman kimli\u011fi bulunmayan h\u00e2kimin ve taraflar\u0131n anlayabilece\u011fi bir terminolojiyle, temel yaz\u0131m kurallar\u0131yla noktalama i\u015faretlerini de dikkate alarak, eksiksiz bir bi\u00e7imde cevapland\u0131rmal\u0131; oy ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurulan her bir konuyla ilgili olarak ula\u015fm\u0131\u015f bulundu\u011fu kan\u0131y\u0131, asla hukuk\u00ee de\u011ferlendirilmelere giri\u015fmeden, a\u00e7\u0131k ve kesin bir bi\u00e7imde ortaya koymal\u0131d\u0131r (Tanr\u0131ver, S\u00fcha: Bilirki\u015finin Hukuk\u00ee Stat\u00fcs\u00fc, Y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri, Yetkileri ve Sorumlulu\u011fu, Ankara 2002, s. 73-74).<\/li>\n
                                4. Bu a\u00e7\u0131klamalar kapsam\u0131nda (1) ve (2) Numaral\u0131 Uyu\u015fmazl\u0131k Y\u00f6n\u00fcnden Yap\u0131lan \u0130nceleme:<\/li>\n
                                5. Bilindi\u011fi \u00fczere usule ait kazan\u0131lm\u0131\u015f hak m\u00fcessesesi, Usul Hukukunun dayand\u0131\u011f\u0131 ana esaslardand\u0131r ve kamu d\u00fczeni ile de ilgilidir. M\u00fclga 1086 say\u0131l\u0131 Hukuk Usul\u00fc Muhakemeleri Kanunu\u2019nda (HUMK) ve HMK\u2019n\u0131n \u201cusul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak\u201d kavram\u0131na ili\u015fkin a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r.<\/li>\n
                                6. Usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak kurumu, davalar\u0131n uzamas\u0131n\u0131 ve kararlara kar\u015f\u0131 genel g\u00fcvenin sars\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, hukuk\u00ee alanda istikrar sa\u011flamak amac\u0131yla Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131 ile geli\u015ftirilmi\u015f, \u00f6\u011fretide kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f ve usul hukukunun vazge\u00e7ilmez, ana ilkelerinden biri h\u00e2line gelmi\u015ftir. Anlam itibariyle, bir davada mahkemenin ya da taraflar\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu bir usul i\u015flemi ile taraflardan biri lehine, dolay\u0131s\u0131yla di\u011feri aleyhine do\u011fmu\u015f ve kendisine uyulmas\u0131 zorunlu olan hakk\u0131 ifade etmektedir. \u00d6rne\u011fin mahkemenin Yarg\u0131tay bozma karar\u0131na uymas\u0131yla bozma karar\u0131 lehine olan taraf bak\u0131m\u0131ndan kazan\u0131lm\u0131\u015f hak do\u011far. T\u00fcrk Hukuk L\u00fbgat\u0131nda da \u201ckazan\u0131lm\u0131\u015f hak\u201d daha \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan h\u00fck\u00fcmlere g\u00f6re bir ki\u015fi yarar\u0131na kazan\u0131lm\u0131\u015f olan hak \u015feklinde ifade edilmi\u015ftir (T\u00fcrk Hukuk L\u00fbgat\u0131, T\u00fcrk Hukuk Kurumu, Cilt I, Ankara 2021, s. 676).<\/li>\n
                                7. \u201cBir mahkemenin Temyiz Dairesince verilen bozma karar\u0131na uymas\u0131 sonunda kendisi i\u00e7in o kararda g\u00f6sterilen \u015fekilde inceleme ve ara\u015ft\u0131rma yaparak yine o kararda belirtilen hukuk\u00ee esaslar gere\u011fince karar verme m\u00fckellefiyeti meydana gelir ve bu itibarla mahkemenin sonraki h\u00fckm\u00fcn\u00fcn bozmada g\u00f6sterilen esaslara ayk\u0131r\u0131 bulunmas\u0131, usule uygun say\u0131lamaz ve bozma sebebidir, me\u011fer ki bu ayk\u0131r\u0131l\u0131k sadece bozma karar\u0131nda g\u00f6sterilen bir usul kaidesine ili\u015fkin bulunsun ve son karar\u0131n neticesini de\u011fi\u015ftirecek bir mahiyet arz etmesin. Mahkemenin bozma karar\u0131na uymas\u0131yla meydana gelen bozma gere\u011fince muamele yapma ve h\u00fck\u00fcm verme durumu, taraflardan birisi lehine ve di\u011feri aleyhine h\u00fck\u00fcm verme neticesini do\u011furacak bir durumdur ve buna usuli m\u00fcktesep hak yahut usule ait m\u00fcktesep hak denilmektedir. Usul Kanunumuzda bu \u015fekildeki Usule ait m\u00fcktesep hakka ili\u015fkin a\u00e7\u0131k bir h\u00fck\u00fcm konulmu\u015f de\u011filse de Temyizin bozma karar\u0131n\u0131n hakka ve usule uygun karar verilmesini sa\u011flamaktan ibaret olan gayesi ve muhakeme usul\u00fcn\u00fcn hakka varma ve hakk\u0131 bulma maksad\u0131yla kabul edilmi\u015f olmas\u0131 yan\u0131nda hukuk\u00ee alanda istikrar gayesine dahi ermek \u00fczere kabul edilmi\u015f bulunmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan usule ait m\u00fcktesep hak m\u00fcessesesi; usul kanununun dayand\u0131\u011f\u0131 ana esaslardand\u0131r ve amme intizam\u0131yla da ilgilidir.<\/li>\n<\/ol>\n

                                  Ger\u00e7ekten, mahkemenin do\u011fru bularak uydu\u011fu ve yahut kanun gere\u011fince uymak zorunda oldu\u011fu bozma karar\u0131 ile dava, usul ve kanuna uygun bir \u00e7\u0131\u011f\u0131ra sokulmu\u015f demektir. Buna ayk\u0131r\u0131 karar verilmesi, usul ve kanuna uygunluktan uzakla\u015f\u0131lmas\u0131 manas\u0131na gelir ki, b\u00f6yle bir netice asla kabul edilemez\u201d (09.05.1960 tarihli ve 21\/9 say\u0131l\u0131 \u0130\u00e7tihad\u0131 Birle\u015ftirme Karar\u0131).<\/p>\n

                                    \n
                                  1. Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131 ile kabul edilen \u201cusul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak\u201d olgusunun, bir\u00e7ok hukuk kural\u0131nda oldu\u011fu gibi yine Yarg\u0131tay i\u00e7tihatlar\u0131 ile geli\u015ftirilmi\u015f istisnalar\u0131 bulunmaktad\u0131r:<\/li>\n
                                  2. a) Mahkemenin bozmaya uymas\u0131ndan sonra yeni bir i\u00e7tihad\u0131 birle\u015ftirme karar\u0131 (09.05.1960 g\u00fcn ve 21\/9 say\u0131l\u0131 Y\u0130BK) ya da ge\u00e7mi\u015fe etkili yeni bir kanun \u00e7\u0131kmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, Yarg\u0131tay bozma karar\u0131na uyulmu\u015f olmakla olu\u015fan usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak hukuk\u00e7a de\u011fer ta\u015f\u0131mayacakt\u0131r.<\/li>\n
                                  3. b) Benzer \u015fekilde uygulanmas\u0131 gereken bir kanun h\u00fckm\u00fc, h\u00fck\u00fcm kesinle\u015fmeden \u00f6nce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilirse, usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hakka g\u00f6re de\u011fil, Anayasa Mahkemesinin iptal karar\u0131ndan sonra olu\u015fan yeni duruma g\u00f6re karar verilebilecektir.<\/li>\n
                                  4. c) Bu say\u0131lanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ayr\u0131ca g\u00f6rev, hak d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcre, kesin h\u00fck\u00fcm itiraz\u0131 ve har\u00e7 gibi kamu d\u00fczeni ile ilgili konularda usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f haktan s\u00f6z edilemez.<\/li>\n
                                  5. d) Ayr\u0131ca Yarg\u0131tay bozma karar\u0131na uyulmakla meydana gelen usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak kural\u0131, usul hukukunun ana esaslar\u0131ndan olmakla ve Yarg\u0131tayca titizlikle g\u00f6zetilmekle birlikte bu kural\u0131n a\u00e7\u0131k bir madd\u00ee hata h\u00e2linde dahi kat\u0131 bir bi\u00e7imde uygulanmas\u0131 baz\u0131 Yarg\u0131tay kararlar\u0131nda adalet duygusuyla, maddi olgularla ba\u011fda\u015fmaz bulunmu\u015f ve dolay\u0131s\u0131yla giderek uygulamada uyulan bozma karar\u0131n\u0131n her t\u00fcrl\u00fc hukuk\u00ee de\u011ferlendirme veya delil takdiri d\u0131\u015f\u0131nda maddi bir hataya dayanmas\u0131 h\u00e2linde usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak kural\u0131n\u0131n hukuk\u00ee sonu\u00e7 do\u011furmayaca\u011f\u0131 esas\u0131 benimsenmi\u015ftir.<\/li>\n
                                  6. Nitekim ayn\u0131 ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 15.06.2021 tarihli ve 2019\/(22)9-489 E., 2021\/752 K.; 08.02.2022 tarihli ve 2021\/(15)6-843 E., 2022\/80 K.; 15.02.2022 tarihli ve 2019\/(15)6-797 E., 2022\/128 K.; 21.06.2022 tarihli ve 2020\/(15)6-610 E., 2022\/976 K. say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
                                  7. Bu durumda; usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hakk\u0131n hukuk\u00ee sonu\u00e7 do\u011furabilmesi i\u00e7in bir davada ya taraflar ya mahkeme ya da Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131k bi\u00e7imde yap\u0131lm\u0131\u015f olan ve istisnalar aras\u0131nda say\u0131lmayan bir usul i\u015flemi ile taraflardan biri lehine do\u011fmu\u015f ve kendisine uyulmas\u0131 zorunlu olan bir hakk\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan s\u00f6z edilebilmesi gerekir.<\/li>\n
                                  8. T\u00fcm bu a\u00e7\u0131klamalar do\u011frultusunda (1) bir ve (2) iki numaral\u0131 uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden somut olay de\u011ferlendirildi\u011finde; mahkemece \u00d6zel Dairenin 22.11.2017 tarihli ikinci bozma karar\u0131na uyulmakla bozma karar\u0131 lehine olan davac\u0131 yarar\u0131na usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015ftu\u011fu g\u00f6zetilmeksizin, bozma karar\u0131n\u0131n gerekleri yerine getirilmeden, al\u0131nan bilirki\u015fi raporlar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fki ve farkl\u0131l\u0131klar giderilmeden karar verilmesi do\u011fru olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
                                  9. Di\u011fer yandan mahkemece davac\u0131 taraf\u0131ndan daha \u00f6nce Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda daval\u0131 aleyhine a\u00e7\u0131lan davada al\u0131nan 18.12.2009 tarihli as\u0131l rapor ile 03.03.2010 tarihli ek raporu d\u00fczenleyen mimar bilirki\u015fi E. Ar\u0131c\u0131\u2019n\u0131n, eldeki davada bozma karar\u0131ndan sonra 25.07.2018 tarihli (27.08.2018 havale tarihli) as\u0131l rapor ile 25.10.2018 tarihli (26.10.2018 havale tarihli) ek raporu haz\u0131rlayan bilirki\u015fi kurulunda g\u00f6rev almas\u0131n\u0131n usul ve yasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu, bilirki\u015finin \u00f6nceki raporunu aynen tekrarlad\u0131\u011f\u0131 ve bu suretle raporlar aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerin giderilmedi\u011fi dikkate al\u0131nmaks\u0131z\u0131n, aralar\u0131nda mimar E. Ar\u0131c\u0131\u2019n\u0131n da bulundu\u011fu bilirki\u015fi heyetinden al\u0131nan raporlara g\u00f6re sonuca var\u0131lmas\u0131 yerinde ve isabetli de\u011fildir.<\/li>\n
                                  10. H\u00e2l b\u00f6yle olunca; Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na uyulmas\u0131 gerekirken, \u00f6nceki kararda direnilmesi do\u011fru olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n
                                  11. (3) Numaral\u0131 Uyu\u015fmazl\u0131k Y\u00f6n\u00fcnden Yap\u0131lan \u0130nceleme:<\/li>\n
                                  12. Kural olarak h\u00e2kim, taraflar aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k konusu olan vak\u0131alar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini kendili\u011finden ara\u015ft\u0131ramaz. Belli bir olay\u0131n ger\u00e7ekle\u015fip ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini, taraflar\u0131n ispat etmesi gerekir.<\/li>\n
                                  13. 4721 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Medeni Kanunu\u2019nun (TMK) \u2018\u2018\u0130spat y\u00fck\u00fc\u2019\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 6. maddesi uyar\u0131nca;<\/li>\n<\/ol>\n

                                    \u201cKanunda aksine bir h\u00fck\u00fcm bulunmad\u0131k\u00e7a, taraflardan her biri, hakk\u0131n\u0131 dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 olgular\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.\u201d<\/p>\n

                                      \n
                                    1. Ayn\u0131 y\u00f6ndeki d\u00fczenleme HMK\u2019n\u0131n 190. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131nda;<\/li>\n<\/ol>\n

                                      \u201c\u0130spat y\u00fck\u00fc, kanunda \u00f6zel bir d\u00fczenleme bulunmad\u0131k\u00e7a, iddia edilen vak\u0131aya ba\u011flanan hukuk\u00ee sonu\u00e7tan kendi lehine hak \u00e7\u0131karan tarafa aittir\u201d \u015feklinde ifade edilmi\u015ftir.<\/p>\n

                                        \n
                                      1. Buna g\u00f6re ispat y\u00fck\u00fc, ispat\u0131 gereken vak\u0131alara dayanan tarafa ait olup, herkes iddias\u0131n\u0131 ispatla m\u00fckelleftir. \u0130spat i\u00e7in ba\u015fvurulan ara\u00e7lar\u0131 (vas\u0131talar\u0131) ifade eden deliller, \u2018\u2018kesin deliller\u2019\u2019 ve \u2018\u2018takdiri deliller\u2019\u2019 olmak \u00fczere iki grupta toplanmaktad\u0131r. Kesin deliller ba\u015fka bir ifadeyle kanuni deliller h\u00e2kimi ba\u011flay\u0131c\u0131 nitelikte oldu\u011fundan, h\u00e2kimin bu delilleri takdir yetkisi bulunmamaktad\u0131r. Kesin delillerden biri ile ispat edilen olay do\u011fru olarak kabul edilmektedir. Takdiri deliller ise h\u00e2kimi ba\u011flamaz, h\u00e2kim bu delilleri serbest\u00e7e tayin ve takdir eder, de\u011ferlendirir ve karar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re verir (Hukuk Genel Kurulunun 08.04.2021 tarihli ve 2017\/15-425 E., 2021\/440 K. say\u0131l\u0131 karar\u0131).<\/li>\n
                                      2. Gelinen a\u015famada, mahkemece serbest\u00e7e takdir edilerek de\u011ferlendirilecek olan ve HMK\u2019n\u0131n \u201c\u0130spat ve Deliller\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131nda, bu k\u0131s\u0131mda say\u0131lan kesin ve takdiri delillerin en sonunda, Yedinci B\u00f6l\u00fcmde d\u00fczenlenen \u201cuzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc\u201d ile ilgili yasal d\u00fczenlemelere de\u011finmekte fayda vard\u0131r.<\/li>\n
                                      3. Hukuk Muhakemeleri Kanunu\u2019nun \u201cUzman G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 293. maddesinde;<\/li>\n<\/ol>\n

                                        \u201c(1) Taraflar, dava konusu olayla ilgili olarak, uzman\u0131ndan bilimsel m\u00fctalaa alabilirler. Sadece bu nedenle ayr\u0131ca s\u00fcre istenemez.<\/p>\n

                                        (2) H\u00e2kim, talep \u00fczerine veya resen, kendisinden rapor al\u0131nan uzman ki\u015finin davet edilerek dinlenilmesine karar verebilir. Uzman ki\u015finin \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmada h\u00e2kim ve taraflar gerekli sorular\u0131 sorabilir.<\/p>\n

                                        (3) Uzman ki\u015fi \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmaya ge\u00e7erli bir \u00f6zr\u00fc olmadan gelmezse, haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu rapor mahkemece de\u011ferlendirmeye tabi tutulmaz\u201d d\u00fczenlemesine yer verilmi\u015ftir.<\/p>\n

                                          \n
                                        1. An\u0131lan maddenin H\u00fck\u00fcmet Gerek\u00e7esinde;<\/li>\n<\/ol>\n

                                          \u201cMaddede yer alan d\u00fczenlemeyle, Anglo\u2013Sakson k\u00f6kenli bir kurum olan \u201ctaraf bilirki\u015fisi\u201d veya \u201cuzman tan\u0131k\u201d kurumu h\u00fck\u00fcm alt\u0131n al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Esas\u0131nda bu kural, Ceza Muhakemesi Kanunundaki d\u00fczenlemeye paralel bir h\u00fckm\u00fc i\u00e7ermektedir.<\/p>\n

                                          Uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurulmas\u0131 bilirki\u015filikten farkl\u0131d\u0131r. Gerekli h\u00e2llerde bilirki\u015fiye ba\u015fvurulmas\u0131na mahkeme kendili\u011finden veya talep \u00fczerine karar verebilir. Ancak, taraflar\u0131n bilirki\u015fi d\u0131\u015f\u0131nda uzman\u0131ndan bilimsel nitelikli g\u00f6r\u00fc\u015f almalar\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u00f6ylelikle, \u00f6zel ve teknik konularda da taraflar\u0131n uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnden yararlanmalar\u0131 ve iddia veya savunmalar\u0131n\u0131 bu g\u00f6r\u00fc\u015flerle desteklemeleri m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Bu gerek\u00e7elerle birinci f\u0131krada, ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurulmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat, taraflara s\u0131rf bu sebeple yeni bir s\u00fcre verilemez ve yarg\u0131lama ertelenemez. H\u00e2kim dosyaya sunulan uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc serbest\u00e7e takdir edecektir. Uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvuracak taraf\u0131n bu konudaki gerekli masraflar\u0131 kendisinin kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131 do\u011fald\u0131r. Mahkemeden veya kar\u015f\u0131 taraftan bu giderlerle ilgili herhangi bir talepte bulunulamaz ve bu giderler yarg\u0131lama giderleri i\u00e7erisinde say\u0131lmaz.<\/p>\n

                                          \u0130kinci f\u0131krada, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nan uzman ki\u015finin mahkemede dinlenebilece\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a d\u00fczenlenmi\u015ftir. Taraf\u0131n iddia veya savunmas\u0131n\u0131 desteklemek i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvurdu\u011fu uzman ki\u015fi, talep \u00fczerine veya re\u2019sen mahkemeye \u00e7a\u011fr\u0131larak dinlenebilir. Uzman ki\u015finin dinlendi\u011fi duru\u015fmada h\u00e2kim veya taraflar gerekli g\u00f6rd\u00fckleri sorular\u0131 da sorabilirler. Uzman ki\u015finin dinlenmesi imk\u00e2n\u0131n\u0131n getirilmesiyle bir yandan uzmanl\u0131k gerektiren konular\u0131n daha iyi ayd\u0131nlat\u0131labilmesi, di\u011fer yandan da \u00e7eli\u015fkili ya da eksik veya yanl\u0131\u015f bilgilerle yarg\u0131laman\u0131n olumsuz etkilenmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ama\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

                                          Uzman ki\u015finin \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmaya ge\u00e7erli bir \u00f6zr\u00fc olmaks\u0131z\u0131n gelmemesi h\u00e2linde, yarg\u0131laman\u0131n gecikmesini \u00f6nlemek amac\u0131yla h\u00e2kimin haz\u0131rlanan raporu de\u011ferlendirmeyece\u011fi hususuna da bir vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca haz\u0131rlanan raporla ilgili \u015f\u00fcpheler ancak ilgili uzman dinlenerek giderilebilece\u011finden ve kendisi de gelmedi\u011finde bu rapora dayanmak do\u011fru olmayaca\u011f\u0131ndan b\u00f6yle bir yapt\u0131r\u0131m d\u00fczenlenmi\u015ftir\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131klama yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

                                            \n
                                          1. Hukuk yarg\u0131lamas\u0131nda HMK m. 293 ile kabul edilen uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, Anglo-Sakson k\u00f6kenli bir kurumdur ve \u201ctaraf bilirki\u015fi\u201d veya \u201cuzman tan\u0131k\u201d olarak da bilinir. Uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc uygulamada bilinen ad\u0131yla \u201cm\u00fctal\u00e2a\u201d, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n ayd\u0131nlanabilmesi, anla\u015f\u0131labilmesi ve iddia ve savunmalar\u0131n ispat\u0131 i\u00e7in taraf\u0131n kendisine belirledi\u011fi uzman ve teknik bilirki\u015fiden ald\u0131\u011f\u0131 ve mahkemeye sundu\u011fu yaz\u0131l\u0131 bilgidir (Y\u0131lmaz, Ejder: Hukuk Muhakemeleri Kanunu \u015eerhi, Cilt III, Ankara 2021, s. 4318).<\/li>\n
                                          2. Taraflar, \u00f6zel ve teknik konularda iddia ve savunmalar\u0131n\u0131n uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ile desteklenmesi ve dava konusu olay\u0131n ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla, uzman\u0131ndan bilimsel m\u00fctal\u00e2a alabilirler ve bunu mahkemeye sunabilirler (m. 293,1\/c\u00fcmle 1). Uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, bilirki\u015fi incelemesinden (m.266 v.d) farkl\u0131d\u0131r. H\u00e2kimin \u00f6zel ve teknik bilgilerinin yetmemesi h\u00e2linde, talep \u00fczerine veya mahkemece kendili\u011finden bilirki\u015fiye ba\u015fvurulur; bilirki\u015fi kamu g\u00f6revlisidir. Oysa, uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131p almamak, tamamen taraf\u0131n ihtiyar\u0131nda olan bir husustur ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nan uzman kamu hizmeti yapmaz, kamu g\u00f6revlisi de\u011fildir. Uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ba\u015fvuran taraf bu konudaki gerekli masraflar\u0131 kar\u015f\u0131lar; mahkemeden veya kar\u015f\u0131 taraftan bu giderlerle ilgili herhangi bir talepte bulunulamaz ve bu giderler yarg\u0131lama giderleri i\u00e7erisinde say\u0131lamaz (Y\u0131lmaz, s. 4318).<\/li>\n
                                          3. Mukayeseli Hukukta uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne delil de\u011feri izafe eden g\u00f6r\u00fc\u015fler olmakla birlikte, bask\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn uzman raporunu, h\u00e2kimin ald\u0131\u011f\u0131 raporlar\u0131n de\u011ferlendirilmesinde dikkate al\u0131nan yaz\u0131l\u0131 ve \u00f6zel belge niteli\u011finde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. HMK\u2019da \u00f6zel h\u00fck\u00fcmle d\u00fczenlenen uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn delil olup olmad\u0131\u011f\u0131 doktrinde tart\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Doktrindeki bir g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, bilirki\u015fi raporu gibi bir takdiri delildir. Doktrinde h\u00e2kim olan aksi g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ise; uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, mahkemece atanan bilirki\u015fiden al\u0131nan rapor gibi bir takdiri delil ve hatta delil olmay\u0131p, h\u00e2kimin kanaatini olu\u015fturmas\u0131nda yard\u0131mc\u0131 olmak \u00fczere taraf\u0131n hukuk\u00ee dinlenilme hakk\u0131 kapsam\u0131nda mahkemeye sundu\u011fu, \u00f6zel ve teknik konuda al\u0131nm\u0131\u015f bir rapordur ve yaz\u0131l\u0131 beyan (taraf iddias\u0131) niteli\u011findedir. Delil olmayan uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn mahkemeye sunulmas\u0131n\u0131n, delillerin ibraz\u0131yla ilgisi yoktur ve uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bilirki\u015fi raporuyla rekabet i\u00e7inde de\u011fildir (\u00d6zbek, Mustafa Serdar : Uzman G\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Yarg\u0131lamada De\u011ferlendirilmesi, T\u00fcrkiye Noterler Birli\u011fi Hukuk Dergisi Makale, Ankara 2017, say\u0131 1, s.125).<\/li>\n
                                          4. Uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, \u00e7eki\u015fmeli maddi vak\u0131an\u0131n ispat\u0131 i\u00e7in ileri s\u00fcr\u00fclen ba\u011f\u0131ms\u0131z bir delil olmay\u0131p, bu ama\u00e7la ileri s\u00fcr\u00fclen di\u011fer delillerin de\u011ferlendirilme ve ayd\u0131nlat\u0131lma vas\u0131tas\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131r ve dayan\u0131lan delilin bilimsel olarak h\u00e2kimin kanaatini etkileme g\u00fcc\u00fcn\u00fc artt\u0131rmay\u0131 ve h\u00fck\u00fcm verme kabiliyetini tamamlamay\u0131 ama\u00e7lar. Bu bak\u0131mdan uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn kendine has bir delil de\u011feri yoktur, o sadece taraf\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 delilin de\u011ferini y\u00fckseltmek (delili takviye etmek) i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r (\u00d6zbek, s. 126). Taraflar, kanunda belirtilen s\u00fcre ve usule uygun olarak ispat hakk\u0131na sahip oldu\u011fundan (HMK m. 189\/1), ispat hakk\u0131n\u0131 uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/strong> ile de kullanabilirler.<\/li>\n
                                          5. Uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn yaln\u0131z ba\u015f\u0131na bir delil olmay\u0131p, h\u00e2kimin h\u00fck\u00fcm verme kabiliyetini tamamlayan delil de\u011ferlendirme ve ayd\u0131nlatma vas\u0131tas\u0131 oldu\u011funu kabul etmek, daha isabetli bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc h\u00e2kim, tek ba\u015f\u0131na uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne dayanarak h\u00fck\u00fcm veremez; uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc di\u011fer m\u00fcbrez delillerle birlikte, dayand\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7eler dikkate al\u0131narak ve davan\u0131n sonucuna olan etkisi bak\u0131m\u0131ndan serbest\u00e7e de\u011ferlendirerek h\u00fckm\u00fcne dayanak yapabilir. H\u00e2kim, uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde yer alan hukuk\u00ee, teknik ve \u00f6zel bilimsel bilgiyi, delillerin bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirilmesinde kullan\u0131r. Ayr\u0131ca HMK’da, mahkemece atanan bilirki\u015finin tarafs\u0131z davranma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in taraflara bah\u015fedilen bilirki\u015fiye yemin verdirilmesi (HMK m. 271), bilirki\u015finin g\u00f6revini yapmaktan yasakl\u0131 olmas\u0131 ve reddi (HMK m. 272), bilirki\u015fi raporuna itiraz (HMK m. 281) gibi imk\u00e2nlar taraflarca atanan uzman ki\u015fi i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fildir (\u00d6zbek, s. 132-133).<\/li>\n
                                          6. Mahkemenin bilirki\u015fiye ba\u015fvurmas\u0131 tahkikat a\u015famas\u0131nda s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k taraflarca \u00f6zel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda dava a\u00e7\u0131lmadan \u00f6nce, dava a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonra, kanun yolu a\u015famas\u0131nda ve hatta bozmadan sonra yeniden a\u00e7\u0131lan tahkikat a\u015famas\u0131nda dahi dosyaya uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/strong> ithali m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/li>\n
                                          7. Kendisinden rapor al\u0131nan uzman ki\u015fi, davan\u0131n taraflar\u0131n\u0131n talebi \u00fczerine veya re\u2019sen mahkeme veya hakemlerce duru\u015fmaya davet edilerek dinlenebilir. Duru\u015fmada uzman ki\u015fiye, h\u00e2kim, hakem, taraflar veya avukatlar, uzman raporuyla ilgili olmak kayd\u0131yla gerekli g\u00f6rd\u00fckleri a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 sorular\u0131 sorabilirler. B\u00f6ylece uzmanl\u0131k gerektiren teknik konular daha iyi ayd\u0131nlat\u0131labilir, belirsiz, soyut, anla\u015f\u0131lamayan hususlar a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulur, varsa rapordaki \u00e7eli\u015fkili, eksik veya yanl\u0131\u015f bilgiler d\u00fczeltilir. Uzman ki\u015finin duru\u015fmada dinlenebilecek olmas\u0131, raporunu daha titiz, disiplinli ve \u00f6zenli haz\u0131rlamas\u0131 i\u00e7in onu motive eder, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve bilimselli\u011fi sorgulan\u0131r.<\/li>\n
                                          8. Uzman ki\u015finin dinlenmek \u00fczere davet edildi\u011fi duru\u015fmaya gelmesi zorunludur. Uzman ki\u015fi bu zorunlulu\u011fa uymaz ve \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmaya ge\u00e7erli bir \u00f6zr\u00fc olmadan gelmezse, haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu rapor mahkemece de\u011ferlendirmeye tabi tutulamaz. Bu durumda uzman raporu<\/strong>, delil de\u011ferlendirme vas\u0131tas\u0131 olma kabiliyetini yitirir ve kabule \u015fayanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybeder.<\/li>\n
                                          9. Kanunda uzman raporunun, ancak uzman ki\u015finin \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmaya ge\u00e7erli bir \u00f6zr\u00fc olmadan gelmedi\u011fi takdirde mahkemece de\u011ferlendirmeye tabi tutulmayaca\u011f\u0131 belirtildi\u011finden (HMK m. 293\/3), bu h\u00fckm\u00fcn aksi ile yorumundan (argumentum a contrario), \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmaya gelen ve duru\u015fmada h\u00e2kim ve taraflar\u0131n sordu\u011fu sorular\u0131 cevaplayan uzman ki\u015finin haz\u0131rlam\u0131\u015f oldu\u011fu raporun mahkemece de\u011ferlendirmeye tabi tutulmas\u0131n\u0131n zorunlu oldu\u011fu sonucu \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla uzman ki\u015finin yaz\u0131l\u0131 rapor haz\u0131rlamas\u0131 ile bu raporunu \u00e7a\u011fr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmada izah etmesini, h\u00e2kimin raporu de\u011ferlendirme faaliyeti bak\u0131m\u0131ndan bir b\u00fct\u00fcn olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek uygun olur (\u00d6zbek, s. 150-151).<\/li>\n
                                          10. H\u00e2kim, taraf\u0131n sundu\u011fu t\u00fcm a\u00e7\u0131klamalar\u0131 ve dayand\u0131\u011f\u0131 belge ve g\u00f6r\u00fc\u015fleri de\u011ferlendirerek bir karar vermelidir. H\u00e2kim, dayan\u0131lan uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/u><\/strong>n\u00fc de de\u011ferlendirerek uyu\u015fmazl\u0131k hakk\u0131nda karar vermelidir. Hukuk\u00ee dinlenilme hakk\u0131n\u0131n ihl\u00e2li ayn\u0131 zamanda adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n da ihl\u00e2li say\u0131laca\u011f\u0131ndan, taraf\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn h\u00fck\u00fcmde de\u011ferlendirilmemesi ayn\u0131 zamanda adil yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n da ihl\u00e2li say\u0131l\u0131r (Pekcan\u0131tez Hakan\/ \u00d6zekes Muhammet\/ Akkan Mine\/Korkmaz Ta\u015f H\u00fclya: Meden\u00ee Us\u00fbl Hukuku, …, Mart 2017, C. II, s. 1963).<\/li>\n
                                          11. A\u00e7\u0131klanan bu maddi ve hukuk\u00ee olgular \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olay incelendi\u011finde; yukar\u0131da ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak irdelenen h\u00fck\u00fcmler ile uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn d\u00fczenlendi\u011fi HMK\u2019n\u0131n 293. maddesine ait H\u00fck\u00fcmet Gerek\u00e7esine g\u00f6re uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/u><\/strong>ne ba\u015fvurulmas\u0131 bilirki\u015filikten farkl\u0131 olup, uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, bilirki\u015fi raporuyla rekabet i\u00e7inde de\u011fildir. Uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/strong>, h\u00e2kimin h\u00fck\u00fcm verme kabiliyetini artt\u0131rmak, uyu\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 ayd\u0131nlatmak ve karma\u015f\u0131k teknik konular\u0131n anla\u015f\u0131labilmesini kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla taraf beyan\u0131na eklenen delil de\u011ferlendirme ve ayd\u0131nlatma vas\u0131tas\u0131d\u0131r.<\/li>\n
                                          12. B\u00f6yle olunca da; \u00d6zel Dairenin 09.10.2019 tarihli \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bozma karar\u0131nda belirtilen bilirki\u015fi raporu<\/strong> ile uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/strong> aras\u0131nda ciddi \u015fekilde \u00e7eli\u015fkiler bulundu\u011fu ve rapor ile uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/strong> aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerin giderilmesi amac\u0131yla yeni bir bilirki\u015fi<\/strong> heyetinden rapor<\/strong> al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin tespit ve saptama yerinde de\u011fildir.<\/li>\n
                                          13. Bu nedenle mahkemece daval\u0131 taraf\u0131ndan dosyaya sunulan uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/strong> de de\u011ferlendirilerek HMK\u2019n\u0131n 281\/3. maddesi gere\u011fince ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve mahkemece al\u0131nan raporlar aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerin giderilmesi amac\u0131yla yeni bir bilirki\u015fi heyeti olu\u015fturularak al\u0131nacak rapora g\u00f6re, as\u0131l rapora itiraz edildi\u011fi takdirde ise, itirazlar\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde ek rapor al\u0131narak var\u0131lacak sonuca g\u00f6re karar verilmesi gerekir.<\/li>\n
                                          14. Hukuk Genel Kurulunda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler s\u0131ras\u0131nda; (3) numaral\u0131 uyu\u015fmazl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan direnme karar\u0131n\u0131n \u00d6zel Daire bozma karar\u0131nda belirtilen nedenlerle bozulmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ise de; bu g\u00f6r\u00fc\u015f yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle Kurul \u00e7o\u011funlu\u011fu taraf\u0131ndan benimsenmemi\u015ftir.<\/li>\n
                                          15. H\u00e2l b\u00f6yle olunca, direnme karar\u0131 yukar\u0131da a\u00e7\u0131klanan de\u011fi\u015fik gerek\u00e7e ve nedenlerle bozulmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n
                                          16. Netice itibariyle her \u00fc\u00e7 uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden mahkemece; h\u00fckm\u00fcne uyulan 22.11.2017 tarihli ikinci bozma karar\u0131ndan sonra bozma karar\u0131 lehine olan taraf yarar\u0131na usul\u00ee kazan\u0131lm\u0131\u015f hak olu\u015ftu\u011fu g\u00f6zetilerek bozma karar\u0131n\u0131n gereklerini yerine getirmek amac\u0131yla, HMK\u2019n\u0131n 281\/3. maddesine g\u00f6re ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve bilirki\u015fi raporlar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerin giderilmesi i\u00e7in, Anayasa\u2019n\u0131n 36. A\u0130HS\u2019nin 6. ve HMK\u2019n\u0131n 27. maddesinde d\u00fczenlenen hukuk\u00ee dinlenilme hakk\u0131 gere\u011fince<\/strong> daval\u0131 y\u00fcklenici vekilinin raporlara kar\u015f\u0131 teknik itirazlar\u0131n\u0131 bildirerek dosyaya sundu\u011fu 12.12.2018 tarihli uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc<\/strong> de de\u011ferlendirmek suretiyle HMK\u2019n\u0131n 266. maddesi ve Bilirki\u015filik Kanunu\u2019nun 3. maddesindeki usule g\u00f6re aralar\u0131nda daha \u00f6nce Ankara 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009\/209 E. say\u0131l\u0131 dosyas\u0131nda rapor sunan mimar bilirki\u015fi<\/strong> E. Ar\u0131c\u0131\u2019n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 konusunda uzman olan yeni bir bilirki\u015fi heyeti<\/strong> olu\u015fturularak rapor al\u0131nmas\u0131, al\u0131nacak rapora itiraz edilmesi h\u00e2linde de itirazlar\u0131 kar\u015f\u0131layacak \u015fekilde ek rapor al\u0131nmas\u0131ndan sonra h\u00e2s\u0131l olacak sonuca g\u00f6re karar verilmelidir.<\/li>\n<\/ol>\n

                                            \"\u00d6zel<\/p>\n

                                            Sonu\u00e7 olarak; Netice itibariyle her \u00fc\u00e7 uyu\u015fmazl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden mahkemece, 22.11.2017 tarihli ikinci bozma karar\u0131n\u0131n gere\u011finin yerine getirilmesi amac\u0131yla, HMK\u2019n\u0131n 281\/3. maddesi uyar\u0131nca ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve bilirki\u015fi raporlar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkilerin giderilmesi gerekti\u011fi <\/strong>g\u00f6zetilmi\u015ftir. Bu ba\u011flamda, daval\u0131 y\u00fcklenici vekilinin sundu\u011fu 12.12.2018 tarihli uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc<\/strong> de dikkate al\u0131narak, HMK\u2019n\u0131n 266. maddesi ve Bilirki\u015filik Kanunu\u2019nun 3. maddesine uygun olarak, daha \u00f6nceki rapor sunan mimar bilirki\u015fi E. Ar\u0131c\u0131’n\u0131n yer almad\u0131\u011f\u0131 yeni bir bilirki\u015fi heyeti<\/strong> olu\u015fturulmal\u0131 ve rapor al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Al\u0131nacak rapora itiraz edilmesi durumunda, itirazlar\u0131 kar\u015f\u0131layacak ek rapor da haz\u0131rlanarak, nihai sonuca g\u00f6re karar verilmesi gerekti\u011fi gerek\u00e7esiyle bozma karar\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                            Yarg\u0131tay Hukuk Genel Kurulu taraf\u0131ndan verilen 13.12.2022 tarih, 2020\/15-459 Esas ve 2022\/1735 Say\u0131l\u0131 Karar\u0131nda \u00f6zetle;\u00a0 DAVA : Taraflar aras\u0131ndaki \u201citiraz\u0131n iptali\u201d davas\u0131ndan dolay\u0131 yap\u0131lan yarg\u0131lama sonunda, Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen davan\u0131n k\u0131smen kabul\u00fcne ili\u015fkin karar daval\u0131 vekilinin temyizi \u00fczerine Yarg\u0131tay (Kapat\u0131lan) 15. Hukuk Dairesince yap\u0131lan inceleme sonunda bozulmu\u015f, Mahkemece \u00d6zel Daire bozma karar\u0131na…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1620,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_kad_post_transparent":"default","_kad_post_title":"default","_kad_post_layout":"default","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"default","_kad_post_vertical_padding":"default","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_kad_post_classname":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1619","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1619"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1619"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1619\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1621,"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1619\/revisions\/1621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1619"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1619"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mecidiyekoywebtasarim.com\/istanbulkriminalofis\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1619"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}