DOLANDIRICILIK SUÇU TANIMI VE UNSURLARI
Dolandırıcılık suçunun tanımı ve unsurları
Dolandırıcılık, Türk Ceza Kanunu’nun 157. maddesinde düzenlenen bir malvarlığı suçudur. Bu suçun işlenebilmesi için, failin bir kimseyi kandırabilecek nitelikte hileli davranışlarla hataya düşürmesi, bu şekilde kendisine veya başkasına haksız bir yarar sağlaması ve mağdurun veya başkasının zarara uğraması gerekmektedir.
Hileli davranış, failin gerçeğe aykırı olarak yaptığı veya yapmadığı bir eylem veya söylemdir. Bu davranışın kandırıcı nitelikte olması, yani mağdurun normal şartlarda inanmayacağı bir yalan olmaması, failin ustalık ve yoğunluk göstermesi, mağdurun inceleme yapmasını engellemesi veya zorlaştırması gerekir. Hileli davranışın somut olaya göre değerlendirilmesi, mağdurun kişisel özellikleri, failin kullandığı yöntem ve araçlar, varsa belgelerin niteliği gibi hususlar dikkate alınmalıdır.
Hata, mağdurun hileli davranışa inanması ve gerçeği bilmemesidir. Hata, failin iradesine yönelik olmalı, yani failin istediği bir işlemi yapmasını veya yapmamasını sağlamalıdır. Hata, mağdurun zararına ve failin veya başkasının yararına olmalıdır. Hata, hileli davranışın doğrudan sonucu olmalıdır.
Haksız yarar, failin veya başkasının malvarlığında meydana gelen artıştır. Haksız yararın hukuka aykırı olması, yani failin veya başkasının hakkı olmaması gerekir. Haksız yararın somut değerinin belirlenmesi gerekmez, ancak soyut olarak varlığı anlaşılmalıdır.
Zarar, mağdurun veya başkasının malvarlığında meydana gelen eksilmedir. Zararın hukuka uygun olmaması, yani mağdurun veya başkasının zararı üstlenmemiş olması gerekir. Zararın somut değerinin belirlenmesi gerekmez, ancak soyut olarak varlığı anlaşılmalıdır.
Dolandırıcılık suçu, taraflar arasında bir güven ilişkisi bulunmasını gerektirmez. Failin mağduru tanıması veya tanımaması önemli değildir. Dolandırıcılık suçu, sadece maddi zarara neden olan hileli davranışlarla işlenebilir. Manevi zarara neden olan hileli davranışlar dolandırıcılık suçu oluşturmaz.
Dolandırıcılık suçu, genel olarak 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak suçun niteliği, işleniş şekli, failin durumu ve zararın miktarına göre ceza artırılabilir veya indirilebilir.
