BİLİRKİŞİ VE TANIMI
Bilirkişi, çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, sahip olduğu uzmanlık bilgisiyle mahkemeye bir ispat sorununda yardımcı olan gerçek ya da tüzel kişiye verilen addır.
CMK’nın 63. maddesine göre, “Çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde savcı, hâkim veya mahkeme tarafından atanan kişiye bilirkişi” denir.
Bilirkişiler, hukuki bilginin dışında, çözümü uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren durumlarda, mahkemeye yardımcı olmak amacıyla görevlendirilen kişilerdir. Bilirkişiler, konunun uzmanı şahıslar olabileceği gibi, o konu ile ilgili kurumlar da olabilir.
Bilirkişiler, aşağıdaki durumlarda görevlendirilebilir:
- Teknik bir konuda inceleme yapılması gerektiğinde
- Olay yerindeki delillerin incelenmesi gerektiğinde
- Bir belgenin sahte olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğinde
- Bir kişinin kimliğinin belirlenmesi gerektiğinde
- Bir olayın meydana gelme şeklinin tespit edilmesi gerektiğinde
Bilirkişiler, görevlendirildikleri hususla ilgili olarak, tarafların iddia ve savunmalarını dikkate alarak, bir rapor hazırlarlar. Bu rapor, savcılık veya mahkeme tarafından delil olarak değerlendirilir.
Bilirkişilerin, aşağıdaki niteliklere sahip olması gerekir:
- Konusunda uzman olması
- Tarafsız olması
- Etik kurallara uyması
Bilirkişiler, görevlendirildikleri hususla ilgili olarak, tarafların iddia ve savunmalarını dikkate alarak, tarafsız bir şekilde rapor hazırlamakla yükümlüdürler. Bilirkişilerin, tarafsız davranmaması halinde, raporun mahkeme tarafından dikkate alınmaması mümkündür.
Bilirkişilerin, etik kurallara uyması da önemlidir. Bilirkişilerin, görevini yerine getirirken, meslek etiği kurallarına uyması gerekir. Bilirkişilerin, görevini yerine getirirken, taraflardan herhangi bir menfaat temin etmesi halinde, raporun mahkeme tarafından dikkate alınmayacağı gibi kişi veya kişiler hakkında yasal işlem uygulanır.
